Bente

Noong bata ako, tuwang-tuwa ako tuwing sasapit na ang buwan ng Agosto. Ito ang isa sa mga lagi kong inaabangan dahil ito ang buwan ng aking kaarawan. Isang taon na naman ang nadagdag sa buhay ko. Lumilipas ang panahon, tumatanda na pala ako. Pero hindi ko pa nararamdaman ang pagtanda sa kadahilanang kahit mahirap ang buhay, marami pa ring magagandang bagay na nakapagbibigay sa akin ng saya.

Sa pagsapit ng aking ikadalawampung kaarawan, nais kong magbahagi ng dalawampung aral na aking natutunan. Maaaring ang ilan sa mga ito ay lagi na ring sinasabi ng karamihan, ngunit ibibilang ko pa rin dahil ito ay base sa aking pansariling karanasan.

1. Hindi mahalaga ang anumang titulong nakamit mo, ang mahalaga ay ang pakikisama mo sa mga taong nasa paligid mo.

2. Huwag mong tignan ang mga “beauty magazine”. Ipaparamdam lang ng mga itong pangit ka.

3. Mas madali ang buhay sa pelikula kaysa sa totoong buhay. Kasi kapag nasa kapahamakan na ang bida, pwede siyang iligtas ng writer.

 4.  Samantalahin mo ang iyong kabataan. Huwag kang magmadaling tumanda. Maglaro, tumakbo at makipaghabulan hanggang kaya mo.

5. Hindi natin alam kung ano ang mangyayari sa hinaharap kaya huwag na nating isipin. Mapapagod lang tayo.

6. Ang kahapon ay nakalipas na kaya’t huwag nang balikan. Sabi nga ni Doraemon, ang mga mata natin ay nilikha para makita ang ating daraanan at hindi para balikan ang nakaraan.

7. Hindi madaling magpatawad. Pero mas mahirap na dalhin ang bigat ng kalooban lalo na kapag pinatagal.

8.  Lagi natin kailangang mamili sa pagitan ng kung ano ang gusto natin at kung ano ang dapat nating gawin.

9. Hindi masamang magkamali, kasi ito ang pagkakataon natin upang matuto.

10. Huwag sayangin ang oras sa mga taong hindi ka naman gusto. Mas magiging makabuluhan ang buhay mo kung pagtutuonan mo ng pansin iyong mga nagmamahal sa iyo.

11. Alamin kung ano ang tunay mong gusto at sundin ito. Ganun kasimple, pero hindi ganoon kadali.

12. Huwag magpatangay sa agos ng panahon. Minsan sa pagsunod natin, naliligaw na pala tayo.

13. Isaalang-alang ang payo ng mga magulang mo. Wala silang ibang hangad kundi ang mapabuti ka. Pero sa 

huli, ang pagdedesisyon, sa iyo pa rin manggagaling.

14. Makisama ng mahusay sa lahat ng uri ng tao. Naniniwala akong ang bawat isa sa atin ay may koneksyon. Kung gusto mong makatanggap ng respeto, dapat ito rin ang ibinibigay mo.

15. Kung alam mo kung ano ang magpapasaya sa’yo, alam mo rin kung ano ang nagpapahirap sa’yo. Iwanan ang mga nagpapahirap sa’yo, masyadong maikli ang buhay para maging malungkot.

16. May tamang oras at panahon ang bawat bagay. Huwag masyadong magmadali.

17. Minsan sa isang linggo, pagmasdan mo ang bukangliwayway o di kaya ay ang pagsapit ng dapit-hapon. Ito ang magpapaalala sa’yo na kung may simula, may wakas rin.

18. Alagaan mo ang mga kaibigan mo. Ituring silang kapatid na ipinanganak lamang sa ibang magulang.

19. Ikaw ang driver ng sariling mong buhay. Pero ang Diyos ang nagbibigay ng ilaw sa iyong daraanan. Kaya 

kapag nasa madilim na daan ka, magtiwala ka sa ilaw na gagabay sa iyo sa pinili mong ruta ng iyong kapalaran.

20. Leave excess baggage behind. Smile a lot. Love a lot. Live life.

Walang Magandang Titulo

Nakita mo na ba ang hinahanap mo?

Paano mo makikita kung hindi mo hinahanap?

Bakit mo hahanapin kung hindi naman nawawala?

Kung hindi nawawala, bakit parang may kulang?

Saludo ako sa mga taong nalalaman kung ano ang ninanais ng kanilang puso at may taglay na lakas ng loob para ipaglaban ito. Madalas tayong maligaw sa daan ng buhay ng hindi natin namamalayan. Paminsan-minsan ay lumiliko sa maling landas. Kadalasan ay tumatahak sa daan na hindi dapat puntahan bunga ng curiosidad. 

Sabi ng iba, nakatakda na raw ang kapalaran natin bago pa man tayo isilang sa mundo. Itinakda raw ito ng Diyos na naglalang sa'tin. Samantala, sabi naman ng iba, tayo ang gumagawa ng sarili nating kapalaran. Medyo magulo, ano ba talaga ang tama?

May mga pagkakataon na kailangan nating mamili sa pagitan ng mga bagay na NAIS nating gawin at sa mga bagay na DAPAT nating gawin. Para sa'kin higit itong mahirap kaysa pamimili kung kaliwa ba o kanan. Mas madali kasi kung papipiliin ka na lang sa tama o mali kaysa papiliin ka kung ano ang iyong nais at kung ano ang dapat gawin. Ang masaklap dito, marami kang dapat isaalang-alang, mga damdaming masasaktan at mga buhay na maaaring malihis rin ng daan. Sa isang desisyong gagawin mo, hindi lang buhay mo ang maaaring maapektuhan, kundi buhay rin ng maraming tao sa paligid mo. Kaya kadalasan, mas pinipili natin kung ano ang makakabuti sa nakakarami, kahit pa hindi ito ang makakabuti sa'tin.

THESIS- it!!

I was browsing my old notes a while ago until my eyes stopped on a page of my notebook which is about thesis writing. Well, thesis writing is one of the most unforgettable subjects for me in college. It was like tasting an unfamiliar food for the first time. You may not like it at first because of its unfamiliarity, but if you tasted it again for the second time, there is something in it that started to interests you. And because of curiosity, you tasted it again until your taste buds get used to its unique taste. Thesis writing wasn’t even my favourite or hated subject, but through it I learned a lot of things.

Let me share to you some of these things. Let’s start from the academic side of it.

Before choosing a topic you, as the researcher, should know first the purpose of conducting your research. According to my notes, research is conducted to find answers to questions through the process of applying scientific procedures.  It may sound very technical to you but it is self-fulfilling when you able to contribute something to the society through finding an answer to a specific problem. After knowing the purpose of research, the next step is choosing your thesis topic. This is the first step of the thesis writing. Choose a topic that really interests you. It must be something within your specialization. Aside from this, it must also be researchable, manageable and has significance in the present time. To put it simply, choosing a topic is like choosing the one whom you will love. He/She might not right, but important to you. You would know every aspect of his/her personality. You would not get tired of him/her. And most of all, you are willing to defend him/her until the end. Now that you have a topic in mind, formulating the title (the title may change at the end of the study), writing the objective (or statement of the problem) and introduction is the next step. Afterwards, you can now write the succeeding chapters in thesis writing. You must be careful in conducting your research. Always make sure that every step you’ll do is correct because thesis writing is like a domino effect. A mistake on the first step may also cause an error on the other chapters.

Thesis writing is not only limited to academic purposes, it could also help you to know and understand more about your own self. It could help you find your life’s purpose.

During our first meeting in this subject, Dean Ludz (my thesis teacher) asked each one of us what comes to our mind when we heard of the word “thesis”. Some said “challenging” while others said “sleepless nights”. On the other hand, I said “it’s a test of personality”. Thesis writing will not only assess your knowledge and skills but also your behaviour as an individual.

You may choose to do your research either alone or by group. The kind of thesis that you are working into varies on the number of researchers; 1-3applied research, 4-5 researchers-PR/advertising, 5-6-video production. In my case, we’re 5 in our group so we did a video production thesis. In choosing your group mates, I suggest that you should not group with your friends if you know that your friendship has no strong foundation. But if you trust them with all of your heart, the go choose them. Based on my experiences in working with group, I made a top 10 do’s and don’ts that I want to share to you.

Top 10

1. LOVE your group mates as you love yourself. Any misunderstanding during thesis writing should not affect your friendship. At the end of the day, each of you will rely on each other, because you are GROUP MATES.

2. Communicate more often.

3. Be open-minded and respect everyone’s idea.

4. Do not be insecure on other groups. Their thesis is different from your thesis. Trust yourself and your group mates.

5. Everyone should be present and should contribute in doing major parts of the paper. 7. During overnights, it should really be overnight and not SLEEPOVER.

6. If conflict arise (it may be personal or about the research) discussed it with the group. HATE THE SIN AND NOT THE SINNER.

7. Important matters that are discussed within the group should remain only in the group. DON’T SPREAD RUMORS ABOUT YOUR OWN GROUP.

8. Refrain from using social media and avoid any distractions while writing the thesis.

9. Spend time together. Share stories and laugh more often. Create good memories.

10. Forget the bad experiences but learn from it. Always cherish the good times you spend with your thesis mates.

 Furthermore, selecting the best thesis adviser for your thesis also matters. Choose an adviser that is not only knowledgeable with your topic but also willing to help you as well. They serve as a guide for you to complete the whole process. They are like the fire that cooks the food when all the ingredients you needed in thesis writing is complete. In my experience, I am lucky to have not only a guide but an angel that helped us to survive the thesis writing (he will be flattered when he read it).

Sometimes, in other cases, the thesis teacher’s instruction conflicts with the thesis adviser’s. In this case, find the line of similarity. It’s hard to be in the middle but you have to stay there to avoid larger conflict. You have to carefully select the messages you convey on each party. You have to be faithful on both of them.

College life is not just about thesis writing. Don’t be stressed about it. Just do your part and enjoy everything. When I say everything, it’s not just about the good time but also the hard times. Remember that the fire that melts the cheese is the same fire that hardens the steel. Hard times are always part of our life. It’s like a coffee, at first sip, you’ll taste its bitterness but as you go on you’ll taste its sweetness.

Lastly learn to say thank you to all the people that helped you. May it be the tricycle driver that taught you the right way to your interviewee or your classmate that lend his/her camera to you. Learn to look back to these people because all of them contribute to your success. And most of all, thank the Almighty Father who made everything impossible possible.

“Never give up, though it’s hard not to give up”

Hope I’ve share something with you.:)

Airplane

Ayon sa census, halos labing isang porsyento sa mga Pilipino ay nagtatrabaho abroad para may maipangtustos sa kanilang pamilya. Marami rin sa bilang na ito ang matagumpay namang bumabalik sa Pilipinas. Pero kapalit ng mga bitbit nilang tsokolate ay ang pagkawala ng tamis ng kanilang ngiti kasama ang pamilya at kaibigan.

Halos dalawang buwan na akong tambay. Gigising sa umaga, magtitimpla ng kape, maglilinis ng bahay, matutulog ulit, kakain, makikipagkwentuhan, mag-iinternet at matutulog ulit. Sa paulit-ulit na paggawa ng mga bagay na ito, hindi ko na alam ang kaibahan ng lunes sa martes. Halos lingo-linggo na rin ako kung magpalit ng kulay ng kuko. Pati kulay ng buhok ko, gusto ko na rin pagtripan. Mahirap rin pala maging tambay. Pinapanuod mo sa tabi ng bintana ang paglipas ng mga araw at oras. Minsan pag sawa na ako sa bintana, lilipat ako ng lokasyon. Sa veranda ng bahay ng tita ko pinapanuod ang mabilis na paggalaw ng mundo na parang ang bagal pa rin sa paningin ko. Ang tagal sumapit ng July. Malapit na akong mabuang. Minsan, kapag malalim na ang gabi kung anu-anong bagay ang pumapasok sa isip ko.

Ilang araw na rin akong kinukumbinsi ng tatay ko na mag-abroad. Noong isang araw, kinausap niya yung tita ko na nasa Qatar, tinatanong kung may bakanteng trabaho doon na pwede kong applyan. Nakakabad trip din, parang kulang na lang sabihin niya sa’kin “Anak, umalis ka na dito sa bahay”. Pero alam ko naman na ginagawa niya lang yun dahil gusto niyang kumita ako ng malaking pera. Ang katwiran ko naman, ayoko munang umalis ng bansa. Hindi dahil sa gusto ko pang maging tambay, kundi dahil gusto ko munang paglingkuran ang bansang itinuturing ko na ring tahanan.

Batid kong mahirap mahiwalay sa pamilya. Kaya nga nagtataka ako kung bakit maraming Pilipino pa rin ang nangingibang bayan kahit na alam nilang sa pagbalik nila, marami na ang maaring magbago. Gayunman, alam ko namang pera ang dahilan. Halos lahat ata ng bagay ngayon nabibili na ng pera. Ramdam na ramdam ko ito ngayong tambay ako. Mahirap mabuhay ng walang pera, pero hindi rin naman nito pinapadali ang pamumuhay ng tao.

Hindi ko naman sinasabing salungat ako sa ideyang pangingibang-bayan. Sadyang hindi ko lang ito kayang gawin sa ngayon. Para sa’kin, may mas mahalaga pang bagay sa mundo tulad ng paninindigan, pamilya at pagmamahal. Gusto kong yumaman hindi lang sa material na bagay, kundi pati na rin sa tatlong bagay na ito. 

Boundary

Minsan may mga gabi na mapapako ang mga mata mo sa kisame ng kwarto.Wala kang ibang makikita kundi ang bumbilya na tumatanglaw sa'yong katawang manhid sa buong araw na pagtatrabaho. Titigil ang paggana ng iyong imahinasyon. Hihinto ka sa pananaginip dahil ang kisameng ito ang siyang magbibigay ng hangganan sa mga pangarap mo. Hindi mo na makikita ang langit, pati na ang buwan at bituin.

Huling Ulan ng Mayo

Malamig ang panahon ngayon. Ang lakas kasi ng ulan sa labas. Maya’t maya rin ang pagkidlat at pagkulog. Nagising ako sa lakas ng patak ng ulan sa aming bubong. Sa ganitong panahon, masarap magkwento at alalahanin ang nakalipas. Mula sa pagkakahiga, bumaba ako para magtimpla ng kape. Paborito ko ang kape, pakiramdam ko mabilis akong mag-isip pag umiinom ako nito.

….Isang higop, sabay amoy sa mabango ngunit may halong pait na samyo nito…sabay lapag sa lamesa….

Magkaklase kami noong first year college. Hindi ko naman siya agad napansin dahil hindi naman siya kagwapuhan. Sa may dulo ng classroom siya nakaupo. Ako naman, sa may bandang gitna. Halata ko na sa umpisa ang pagiging mahiyain niya. Nakayuko at pasulyap na ngiti ang itinugon niya sa aming guro noong siya ay magpakilala. Nagkaroon siya ng mga kaibigan. Nagkaroon rin ako ng mga bagong kakilala. Masiyahin at palabiro siya sa mga kaibigan niya, ngunit sadyang tahimik at mahiyain pagdating sa klase. Ako naman, tulad ng nakasanayan, aktibo at seryoso sa pag-aaral. Kalagitnaan ng semester, nagkagusto sa’kin ang barkada niya. Samantala, nagkagusto naman siya sa barkada ko. ‘Di maiwasan ang magkatuksuhan at magkabiruan. Isang araw, siya ang nakatakdang mag-ulat sa klase namin sa Filipino. Tinabihan niya ako sa upuan at nagpatulong kung paano niya iuulat ang nakatakda sa kanyang topic. Tinuruan ko naman siya.

…Amoy sa kape, sabay higop at lapag muli sa lamesa..medyo humina na ang buhos ng ulan….

Habang nagsasalita ang guro sa harapan, biglang lumindol. Hindi naman kalakasan. Pero natakot ako dahil iyon ang unang beses kong makaramdam ng lindol. Sinabi ko sa kanya na natatakot ako. At ang tugon niya, hindi ko nakalimutan ang mga itinugon niya, “huwag kang mag-alala, ako ang bahala sa’yo”. Maikli, ngunit nagdala ng kiliti sa mga puso ko. Napatingin ako sa mga mata niya. Nakangiti siya. Napangiti na rin ako. Tumunog ang emergency alarm at pinalabas kami ng silid.

Ang naging pag-uusap namin na iyon ay nasundan pa. Pati sa cellphone at Friendster nag-usap na rin kami. Nagtapos na ang unang semester ko sa kolehiyo. Nakaramdam ako ng bahagyang lungkot dahil mahihiwalay na ako sa mga kaklase ko, mahihiwalay na ako sa kanya.

Nagkataon naman na ang isa sa mga barkada niya ay naging kaklase ko pa rin sa ikalawang semestre. Tuwing wala kaming guro, lagi siyang nasa klase namin.

…Higop ng kape sabay lapag sa lamesa…

Midterms. ‘Di maipinta ang mukha ng mga kaklase ko dahil sa hirap ng exam sa biology. Pati ako, parang panandaliang ‘nabuang’. Paglabas ko ng silid, nakatayo siya, nakatingin sa akin, sabay yuko at pasulyap-sulyap na ngiti. Nilapitan ko siya para kamustahin ang exam niya. “Madali lang, ako pa ba?”, aniya. Natawa ako sa sagot niya. Medyo may kayabangan pero ‘cute’ ang dating sa kanya. Kinuha niya ang isang kahon na kulay dilaw sa loob ng bag niya. Hiyang-hiya niya itong inabot sa’kin. “Oh, toblerone mo”, sabi niya. Nagulat ako dahil ito ang unang beses na may nagbigay sa’kin ng tsokolate. Hindi ko alam kung kukuhain ko ba. Pero siya na rin ang nag-abot sa mga kamay ko. ‘Di ko maipaliwanag ang naramdaman ko noon. Para bang may kuryente sa mga ngiti niya na tumagos sa puso ko.

“May kapalit yan ah,”pahabol niya.

“Ano?”, wika ko naman.    

“Nood tayong sine”

Napatulala ako. Napanganga. Parang huminto lahat ng tao sa mga ginagawa nila. Ako, siya, kaming dalawa, manunuod ng sine??Bakit? Hindi ako nakasagot noon, bagkus isang halakhak lang ang naitugon ko sa kanya.

Lumipas ang mga araw. Dumaan ang mga gabi. Halos lagi niya akong tinatawagan. Wala siyang sinasabi o tinatanong tungkol sa kung anong meron kaming dalawa. Hindi ko rin naman siya tinanong. Basta ang alam ko, espesyal ang tingin ko sa kanya. More than friends but less than lovers, ika nga nila.

Pero hindi rin nagtagal ang ganoong set-up. Naging madalang na lang ang pag-uusap namin. Kung dati’y araw-araw, naging isang beses na lang sa isang lingo. Hanggang sa tuluyang mawalan na kami ng komunikasyon. Walang paalam na salitang nagmula sa kanya. Hindi ako nagtanong. Hindi ako nag-usisa, dahil hindi ko rin naman alam kung ano nga ba ako sa kanya. Pero tuwing gabi, bago ako matulog, siya ang huling laman ng isip ko.

Nagbukas ang bagong yugto ng buhay ko sa kolehiyo. 2nd year na ako. Nagkakasalubong kami sa paaralan pero walang pansinan. Parang hindi niya ako kilala. Para akong naglalakad sa bubog na walang panyapak tuwing magkakasalubong kami. Hanggang sa matapos ang unang semstre sa 2^nd year. May natanggap akong mensahe mula sa kanya. Humihingi siya ng tawad at hinihiling na mag-usap kaming muli. Mabilis akong pumayag dahil ang taong ito na akala ko’y espesyal lamang, minahal ko na pala.

..Mapait ang kape, pero may iniiwang matamis na lasa…

Nagkita kami at muling nagkausap. Namasyal. Nagkuwentuhan at nagtawanan. Parang walang nangyari. Hindi ako nagtanong. Inenjoy ko ang araw na iyon na magkasama kami. Malalim na ang gabi pero magkasama pa rin kami. Hanggang sa maikwento niya na baka lumipat na siya ng paaralan dahil sa mga asignatura na lumagpak siya. Inintindi ko siya at dinamayan sa problema niya. Muli kaming naging maayos. Magkausap kami halos araw-araw. Magkasama kami mula umaga hanggang gabi. Sa isang bahagi ng Intramuros, nagkuwentuhan, nagkantahan at sabay kaming nangarap. May pagkakataon rin na nakaupo lang kami habang nakatingin sa bituin at buwan. At pagkatapos ay maglalakad pauwi.

Sa mga pagkakataon na hinihintay niyang matapos ang klase ko, panandaliang pakiramdam ko ay ako si Cinderella na hinihintay ng kanyang prinsipe. Isang gabi, naging seryoso ang aming pag-uusap. Ipinagtapat niya ang nararamdaman niya para sa’kin. Gayundin naman ako sa kanya. Tatlong salita ang binanggit niya. Tatlong salitang lubos ang kapangyarihan. Napatumbling ako sa kama nung binanggit niya iyon. Tinugon ko rin naman. Hindi ko alam kung boy friend ko na ba siya o girl friend na niya ako. Pero ngayon, may isa nang sigurado, mahal niya ako, at ganoon din naman ako sa kanya.

..Nawala na ang init ng kape.

Pero dumating ang araw na kinatatakutan ko. Muli, hindi na naman siya nagtetext o tumatawag. Hindi ko na naman alam ang dahilan. Pero sa pagkakataong ito, nagpaliwanag siya.

“Tigilan muna natin ‘to?”, wika niya.

“Bakit?”, sagot ko naman.

“Gusto ko munang hanapin ang sarili ko, “ sabi niya.

“Bakit?, “sagot ko.

“Masyado akong maraming problema.”

“Gusto mo ba hintayin kita?”

“Magpakasaya ka muna sa buhay mo, marami ka pang makikilala.”

Hindi na ako nakatugon pa. Nangingilid na ang mga luha sa mata ko. Hindi ko na maintindihan pa ang ibang sinabi niya. Tumayo na siya. Tumayo na rin ako. Niyakap ko siya at tuluyang nagpaalam.

Iyon na ang huli naming pagkikita. Iyon na rin ang huli naming pag-uusap. Pero hindi iyon ang huling pagkakataon na inisip ko siya. Minamahal ko siya at laging ipinagdarasal kahit malayo kami sa isa’t isa. Sa gabi, tuwing nakatngin ako sa buwan at mga bituin, naaalala ko ang mga ngiti niya at ang mapungay niyang mata. Umaasang nasaan man siya, nakatingin rin siya sa langit at alaala ko rin ang nasa isip niya. Lagi kong suot ang bracelet na ibinigay niya. Dahil dito, ang mga kamay niya’y para na ring nakahawak sa mga kamay ko. Halos dalawang taon ang lumipas bago ako tuluyang makamove on sa kanya.

..Ubos na ang kape at tumila na ang malakas na ulan.

Araw ng pagtatapos, di ako makapaniwalang tapos na ako ng kolehiyo. Nasorpresa ako sa mga pangyayari. Hindi ko inaasahang makikita ko ang isang taong kahit kailan ay hindi nawala sa puso ko. Dumalo siya sa graduation day ko. Nagkamustahan kami. Lubos ang kagalakan ko nang mga oras na iyon. Nabura ang pait ng kahapon at napalitan ng tamis ng mga ngiti namin sa isa’t isa. Marahil hindi na namin mahal ang isa’t isa na gaya ng dati. Pero mayroon siyang espesyal na lugar sa puso ko. Lugar na kung saan siya lang ang mananahan at mananatiling espesyal.

Shooting Star

Malakas ang tikatik ng bentilador sa kisame. Katatapos ko lang maglaro ng tetris battle ngunit 'di pa ako dalawin ng antok. Mapungay na ang aking mata at tulog na ang aking kapatid. Maghahanda na sana ako upang matulog ngunit biglang sumagi ang alaala mo sa aking isipan. Matagal tagal na rin tayong hindi nagkikita. Tunay na napakalayo natin sa isa't isa ngunit sa pagtanaw ko sa buwan at sa mga bituin, para bang kay lapit mo lamang. Umaasa akong sa iyong bintana, nakasilip ka rin sa mga palamuti ng langit at ako ay iyong naiisip. Sa pamamagitan nito, ang puso mo at ang puso ko ay para na ring nagkausap.